Vervoeging van de naam "PAULIDES"
08.06.1992

Bron: http://www.onzetaal.nl/advies/ajacied.html

Ajaxied?

In de zin De Ajacieden trainden op het strand van Egmond vind ik Ajacieden zo vreemd. Waarom wordt de x van Ajax hier een c?

Ajax is de Latijnse naam van een held uit de Griekse mythologie. De tweede naamval van Ajax is Ajacis (`van Ajax'). In alle Latijnse verbuigingen van Ajax zien we de c verschijnen. Van veel Latijnse woorden die op een x eindigen, verandert die x in een c als er een uitgang op volgt. Vergelijk:

pax (`vrede')	tweede naamval: pacis	pacificatie
lux (`licht')	tweede naamval: lucis	lucifer
vox (`stem')	tweede naamval: vocis	vocaal

De uitgang -ied gaat terug op het Griekse -ides. Met dit achtervoegsel werden patroniemen (familienamen afgeleid van de naam van de vader) afgeleid. Zo waren de Atrides de (pleeg)zonen van Atreus en de Priamides de zonen van Priamus.

In 'De Nederlandsche Geslachtsnamen' (1885) van Johan Winkler staat nog een aardige opmerking over het gebruik van Griekse patroniemen: "Vele verlatynschte en vergriekschte namen zijn niet van aardrijkskundigen oorsprong, maar het zijn verformingen van nederlandsche vadersnamen. (...) De vergriekschingen, in den form van grieksche tweede naamvallen, waren vooral onder de oude friesche geleerden in zwang. Dien ten gevolge treffen wy een kleine groep van zulke grieksche patronymika, aan friesche mansvoornamen ontleend, heden ten dage ook nog hoofsakelik in de friesche gewesten aan. Het zijn: Gatsonides, Hajonides, Hilarides, enz. Verder in andere nederlansche gewesten nog: Antonides, Hermanides, Jacobides (...)."