Alle Popes Roelofs

Alle Popes (Poopes) Roelofs was een zoon van zoon van Poope Roels en Sjoukje Tijsses.

Hij werd geboren op zaterdag 12 augustus 1741 te Zuijderdragten, doopsgezind gedoopt op vrijdag 15 januari 1773 en hij overleed op donderdag 5 augustus 1824 te Zuiderdragten. Hij was huisman van beroep.
Hij trouwde in 1783 met Aaltje Arents (Arends), dochter van Arend Steffens en Janke Oebeles. Zij werd geboren op 4 maart 1760 (1756 ?) en waarschijnlijk in 1826 of 1827.

Zij kregen samen 4 kinderen: Roel Alles (1783-1794), Janke Alles 1786-1826, Pope Alles (1791-1816) en Siouckjen Alles Roelofs (1795-1835).

Alle Popes was een tijdgenoot van Bernardus Fabricius (Bearn Lap, 1724-1792), die in Drachten grote bekendheid kreeg als 18e eeuws chronikeur.
Alle Popes schreef zelf diverse gedichten. 1 bundel is bewaard gebleven, terwijl onbekend is of er meerdere bndels zijn geweest.

Inhoud van de bewaarde bundel:
- p.1: Een klein gedigt over de eerste dag van het nieuwe jaar. [1771]
- p.5: Een klein gedicht over de ziekte of sterfte onder t rundvee in de jaren van 1769 en 1770 [runderpest]
- p.12: Een zanggedicht over de nieuwe Brandspuit in de Dragten.
- p.15: Een klein gedicht voor de jongelingen van de Suijder dragten
- p.20: Een kleine bedenkinge over de twe nieuwe leeraars der Doopsgezinden in de Dragten
- p.27: Een gedenk spreuk over de doot van Sybolt Alberts in leven mede leeraar de doopsgesinden in de Suijder dragten is overleden op den 25 september van 't jaar 1768.
 - p.32: Een gedenkspreuk over de doot van Jan Jochems in leven mede leeraar der doopsgesinden in de Dragten en is overleden den 15 van't jaar 1769
- p.39: Een nadere overdenkine stem o grootheit van gods liefd.
- p.42: Een klein gedigt over de tijts omstandigheit van't jaar 1771.
- p.46: Een kleine bedenkinge over de nuttigheit der paarden in haar getrouwe dienst.
- p.53: Een huwlijks wins stem o grootheit van gods liefde.
- p.56: Een huwlijks wins
- p.58: Oproep tot een vrijwillige bijdrage voor "het oud en bij na vervallen klokhys" door Roel Popes en Lammert Djurres.
- p.59: En het klokhuys is gebout in't jaar van 1765
- p.62: Veel geagte vrint Jan Tjeert Huysman in de Zuyder Dragten.
- p.69: Een verhaal van de reis die wij gedaan hebben met peert en cees van de dragten naar de koopstad amsterdan / wij zijn uit de dragten gereeden op den 8 juny 1769 / te weeten Hendrik Aaukes en Alle Popes beide woonagtig in de dragten. [mogelijk herschreven in 1771]
- p.87: Een klein gedigt oower de oowerdaad van dronkenschap en deszels droevige gevolgen.
- p.96: Een zanggedigt oower de koude wintermaand january in het jaar 1776
- p 98: Aan den Eerwaarden en veelgeagte vrint Albert Sijbolts leeraar der doopsgesinden in de dragten
- p.102: Een kleine bedenkinge ower den doot van den jongeling Durk Luitzens oowerleden en zo wij hopen in den Heere geruis den 10 april in het jaar 1777
- p.108: Een klein gedigt oower de nieuwe kerk tot wijnjeterp gebout in den jare 1778 of wel voornamentlijk het oogmerk der zelve ...
- p. 114: Den scriewer spreekt aldus stem o kersnagt
- p. 115: Naamsregister der predikanten zeder de revermatje in de dragten alhier te zamengestelt en luit aldus (van 1601 tot en met 1778)
- p.118: Den 12 augustus 1741 is geboren Alle Popes in de Zuiderdragten ende gedoopt ... (enz)
- Bijbelblaadjes met geboortes en overlijden van broers en (aangetrouwde) kinderen van Alle Popes.

 

Geschiedenis van het boek

Het boek van Alle Poopes is via zijn dochter Sjoukje Alles Roelofs (gehuwd op 20 december 1817 met Jelle Jochems Kroes) doorgegeven aan haar dochter Aaltje Jelles Kroes (geboren 14 juli 1818). Haar geboorte wordt vermeld in de bijbelblaadjes die bij het boek van haar grootvader Alle Popes horen.

Aaltje Jelles Kroes woonde tot haar 90e jaar in Drachten, en werd daarna opgenomen in het gezin van haar zoon Marten Reitsma. Ze overleed 24 februari 1910 in Utrecht. Ze gaf het boek door aan haar zoon uit haar 2e huwelijk (met Bouricius Annes Reitsma), Marten Reitsma (geboren in Drachten op 27 februari 1861).

Deze correspondeerde in de jaren rond 1930 met de Drachster Courant over een artikel dat geschreven is over de klokkestoel te Drachten. Hij citeerde hierbij uit het boek van Alle Popes.

Na het overlijden van Marten Reitsma kocht zijn jongste zoon Lubbertus Hendrik Reitsma (geboren 27 september 1902) het boek uit de nalatenschap van zijn vader. Gezien de forse prijs die hij betaalde (25 gulden) was er bij meer kinderen belangstelling voor het boek. (Ter vergelijking; een grote mahoniehouten linnenkast uit de zelfde nalatenschap wordt door een van de kinderen aangeschaft voor f 10,-.)

Op dit moment is het boek in bezit bij de dochter van Lubbertus Hendrik Reitsma.

 

Namen
 Klik hier voor een overzicht van namen die in deze bundel voorkomen.
 

 

Watermerken op de bladzijden

De meeste pagina's bevatten een watermerk.
De pagina's zijn rond 1985 genummerd, maar mogelijk is de volgorde zoals die nu wordt aangehouden niet de oorspronkelijke volgorde van de gedichten.
Met behulp van de watermerken en samenhang van de pagina's is het wellicht mogelijk de oorspronkelijke paginavolgorde terug te vinden.

Mogelijk dat in het oorspronkelijke boek watermerken door elkaar heen werden gebruikt, en ook niet allemaal me op de zelfde wijze waren verwerkt (voorzijde van het watermerk aan de binnenzijde resp. Aan de buitenzijde van een dubbele pagina). De pagina’s 105 t/m 118 die nog vast zitten aan het boek lijken dit te bevestigen, samen met losse pagina’s waarvan de volgorde duidelijk is (o.a. p. 69 t/m p. 86).

Type 1: Prinselijk wapen, gekroond wapen omringd door leeuwen + onderschrift WILLEM DE VYFDE, bovenaan/onderaan de pagina, verdeeld over 2 pagina's
Stadhouder Willem de Vijfde kwam aan de macht in 1766 en overleed in Engeland in 1806.

Type 2: HCM/MCH/HCH/MCM in de bindlijn (de vouwlijn waar 2 pagina’s aan elkaar zitten)

Type 3: D&C Blauw (allen in blokletters, lauw in een kleiner formaat), watermerk over de bindlijn. Dit watermerk werd in elk geval beruikt vanaf ca. 1770, en werd in de 19e eeuw door heel Europa gebruikt (bron: Google).

Type 4: Wapen/Leeuw op sokkel in dubbele cirkel (leeuw houd 'bundel speren' + een staak/speer, boven de cirkel een kroon, onderaan de cirkel een "aangehangen" B. De leeuw staat op een sokkel met de text "VRYHEYT". In de cirkel de tekst ”PRO PATRIA EJUSQUE LIBERTATE” (met de klok mee geschreven, het woord Ejusque staat ondersteboven). Dit betreft waarschijnlijk de zgn. Hollandse vrijheidsleeuw.

-          p. 1/2 Watermerk op de bindlijn, mogelijk met een E, of HCM
-          p. 3/4 Onduidelijk watermerk op de bindlijn, mogelijk HCM
-          p. 5/6 bovenzijde prinselijk wapen
-          p. 7/8 HCM op de bindlijn
-          p. 9/10 bovenzijde prinselijk wapen
-          p. 11/12 onderzijde prinselijk wapen. Voorzijde op p. 11
-          p. 13/14-43/44 zit vast aan pagina p. 39/40-41/42   HCM op de bindlijn op beide dubbele pagina's
-          p. 15/16 bovenzijde prinselijk wapen
-          p. 17/18 onderzijde prinselijk wapen. Voorzijde op p. 18
-          p. 19/20 onderzijde Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 20
-          p. 21/22-23/24 wapen/leeuw. Voorzijde op p. 22/23
-          p. 25/26 bovenzijde Hollandse vrijheidsleeuw.
-          p. 27/28 HCM
-          p. 29/30 onderzijde prinselijk wapen. Voorzijde op p. 30
-          p. 31/32-37/38 prinselijk wapen. Voorzijde op p. 32/37
-          p. 33/34-35/36 prinselijk wapen. Voorzijde op p. 34/35
-          p. 39/40-41/42 zie bij 13/14, HCM
-          p. 43/44 zie bij 13/14, HCM
-          p. 45/46 bovenzijde prinselijk wapen
-          p. 47/48 onderzijde prinselijk wapen. Voorzijde op p. 48
-          p. 49/50 HCM
-          p. 51/52-53/54 prinselijk wapen. Voorzijde op p. 52/53
-          p. 55/56 geen
-          p. 57/58 D&C Blauw. Voorzijde op p. 58
-          p. 59/60-69/70 Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 59/70 (!)
-          p. 61/62-67/68 D&C Blauw. Voorzijde op p. 61/68 (!)
-          p. 63/64-65/66 D&C Blauw. Voorzijde op p. 63/66 (!)
-          p. 71/72 D&C Blauw. Voorzijde op p. 72
-          p. 73/74 D&C Blauw. Voorzijde op p. 73
-          p. 75/76-85/86 Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 76/85
-          p. 77/78-83/84 Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 78/83
-          p. 79/80-81/82 Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 80/81
-          p. 87/88 Geen zichtbaar watermark
-          p. 89/90-103/104 Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 89/104 (!). Zeer duidelijk watermark
-          p. 91/92-101/102 D&C Blauw. Voorzijde op p. 91/102 (!) (zeer duidelijk watermerk)
-          p. 93/94-99/100 D&C Blauw. Voorzijde op p. 93/100 (!)
-          p. 95/96-97/98 D&C Blauw. Voorzijde op p. 95/98 (!) (zeer duidelijk watermerk)

De volgende pagina’s zijn nog aan de omslag verbonden en kunnen daarom worden beschouwd als zittende in de orginele volgorde:

      -          p. 105/106-117/leeg Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 107/117a
-          p. 107/leeg(107a)-115/116 Hollandse vrijheidsleeuw. Voorzijde op p. 107a/115
-          p. 108/109-114/leeg Geen zichtbaar watermark
-          p. 110/111-112/113 D&C Blauw. Voorzijde op p. 111/112
-          Leeg(117b)/achterblad (118)-leeg/leeg  GR met onderversiering. Voorzijde op p. 117b
-          Los briefje: deel van een ander type watermerk, niet herkenbaar

 

Hebt u hierover vragen of opmerkingen ? Mail naar stamboom@paulides.com